Konkordato Nedir? Başvuru ve Tasdik Şartları

Av. Sabri Aksoy’un paylaştığı makalenin web sürümüdür. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay için hukuki değerlendirme gerekir. Tabloların ve belgenin özgün düzeni için PDF sürümünü inceleyebilirsiniz.

1. GİRİŞ VE KONKORDATONUN TANIMI

Konkordato, borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçluların, alacaklılarıyla mahkeme gözetiminde anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırmasını sağlayan bir hukuki kurumdur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (2023/375 E., 2023/620 K., 14.06.2023), konkordatoyu borçlunun "borcun belirli koşullarda ödenmesi için alacaklılarıyla anlaştığı ve yetkili ticaret mahkemesinin onayı ile geçerlilik kazanan hukuki çözüm işlemi" olarak tanımlamıştır.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi (2024/1267 E., 2024/1359 K., 19.09.2024), İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi (2025/723 E., 2025/813 K., 09.07.2025) ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi (2023/1668 E., 2023/2312 K., 12.06.2023) kararlarında konkordato; "borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur." şeklinde ifade edilmiştir. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi (2025/1460 E., 2025/1517 K., 18.07.2025) ise bu kurumu "Konkordato bir borçlunun alacaklılarının kanunda öngörülen çoğunluğunun kabulüyle borçlarını belirli bir oranda ve/veya vadelerle ödemesini öngören, borçların yapılandırılmasını sağlayan bir cebri icra türüdür." olarak nitelendirmiştir.

2. KURUMUN TEMEL AMACI VE TARAFLAR ARASINDAKİ DENGE

Yargı kararlarında konkordatonun temel amacı; dürüst borçluyu iflastan korumak ile alacaklıların alacaklarına azami ölçüde kavuşmasını sağlamak arasındaki dengenin korunması olarak açıklanmaktadır:

Borçlunun Korunması: İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi (2025/442 E., 2025/664 K., 25.09.2025), kurumun "borçluyu haciz baskısından kurtararak mal varlığını korumayı amaçladığı" tespitini yapmıştır. Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi (2025/502 E., 2025/653 K., 17.10.2025) ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi (2024/1521 E., 2024/1969 K., 05.06.2024) kararlarında konkordatonun amacı; "Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır." biçiminde gösterilmiştir.

Alacaklıların Menfaati: Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (2024/444 E., 2024/855 K., 17.07.2024), "Konkordato alacaklıları koruyan ve alacaklarına kavuşmasını sağlayan bir müessesedir, borçluda alacaklılara ödemesini yaparak ticari faaliyetine devam edebilecektir" değerlendirmesinde bulunmuştur. İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (2025/792 E., 2026/14 K., 09.01.2026) ise "Ancak bu dengenin korunması halinde alacaklı konkordatodan yararlanabilecektir." diyerek borçlu ile alacaklı arasındaki dengenin önemine dikkat çekmiştir.

3. KONKORDATO TÜRLERİ

Uygulamada konkordato farklı şekillerde karşımıza çıkmaktadır:

Vade Konkordatosu: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi (2023/255 E., 2023/1325 K., 12.07.2023) kararında belirtildiği üzere, "Vade konkordatosunda alacaklılar, borçluya, alacaklarının tamamen ödenmesi için bir vade verirler" . Borcun tamamı ileri bir tarihte veya taksitlerle ödenir.

Tenzilat Konkordatosu: Alacaklıların alacaklarının belirli bir oranından vazgeçmesi ve borcun kalan kısmının ödenmesidir.

Karma (Kombine) Konkordato: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi (2024/461 E., 2024/321 K., 23.02.2024) kararında ifade edildiği üzere, "Konkordato vade verilmesi, tenzilat yapılması ve bu ikisinin birlikte istendiği kombine/karma konkordato şeklinde olabilir."

İflas İçi Konkordato: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi (2024/2071 E., 2024/3351 K., 10.10.2024) kararının karşı oy yazısında belirtildiği üzere, "İflâsına hükmedilmiş olan bir borçlu konkordato talep ederse veya bu borçlunun alacaklılarından biri konkordato işlemlerinin başlatılmasını isterse" iflas sürecinde de bu yola başvurulabilmektedir.

Mahkeme Dışı Konkordato: Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (2024/444 E., 2024/855 K., 17.07.2024) kararında değinildiği üzere, resmi süreçlerden bağımsız olarak "borçlunun her bir alacaklı ile ayrı ayrı anlaşması olgusuna bağlıdır" .

4. BAŞVURU ŞARTLARI VE YARGILAMA SÜRECİ

Başvuru Hakkı ve Belgeler: İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 285 uyarınca borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi bulunan "herhangi bir borçlu" (Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi-2023/122-2024/407) veya iflas talep edebilecek her alacaklı konkordato talep edebilir. Başvuruda İİK m. 286’da sayılan konkordato ön projesi, malvarlığını gösterir belgeler ve karşılaştırma tablosu gibi belgeler sunulmalıdır.

Ayrı Proje Sunma Zorunluluğu: Birden fazla borçlunun (örneğin şirket ve ortaklarının) birlikte başvurması hâlinde, İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (2025/792 E., 2026/14 K., 09.01.2026) kararında vurgulandığı üzere; "Konkordato isteminde bulunan her bir davacı için ayrı konkordato ön projesi sunulmalı İİK'nun 305.maddesinde konkordatonun tasdiki için aranan şartlar her bir davacı için ayrı ayrı değerlendirilmelidir."

Geçici ve Kesin Mühlet: Belgelerin sunulmasıyla mahkeme borçluya geçici mühlet verir ve geçici konkordato komiseri atar. Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi (2025/502 E., 2025/653 K., 17.10.2025) kararında aktarılan kural uyarınca, "Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir." Bu aşamada komiser heyeti denetim yapar, alacaklar kaydedilir ve alacaklılar toplantısı düzenlenerek oylama yapılır.

5. KONKORDATO PROJESİNİN TASDİKİ ŞARTLARI (İİK M. 305)

Alacaklıların kabul ettiği projenin geçerli olabilmesi için Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tasdik edilmesi gerekir. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi (2024/959 E., 2024/1349 K., 19.09.2024) ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi (2024/1521 E., 2024/1969 K., 05.06.2024) kararlarında belirtildiği üzere, "İİK'nın 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme bunların varlığını re'sen araştırır." İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi (2020/702 E., 2023/315 K., 12.04.2023) kararında ise "koşullardan birinin dahi bulunmaması halinde konkordato tasdiki mümkün olmayacaktır" tespiti yapılmıştır.

Tasdik için kümülatif olarak aranan temel şartlar şunlardır:

1. Yasal Nisap (Çoğunluk): Proje, İİK m. 302 gereğince kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını aşan çoğunlukla veya alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla

2025/1950 K., 30.12.2025) kararında ilk derece mahkemesince belirtildiği gibi, "projenin alacaklılar tarafından kanunda ön görülen nisap ile kabul edilmesi, gerek ancak yeter şart değildir" .

2. İflastan Elverişli Olma: Borçlunun iflası hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazlasının teklif edilmiş olması gerekir.

3. Kaynaklarla Orantılılık: "Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması"

(İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi-2024/801-2024/910) zorunludur.

4. Teminat ve Harç/Giderler: İİK m. 206 birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklılar ile mühlet içinde komiser izniyle doğan borçların tam olarak ödenmesi veya yeterli teminata bağlanması; tasdik harç ve giderlerinin mahkeme veznesine depo edilmesi şarttır.

6. YARGI KARARLARINDA ÖNE ÇIKAN KRİTİK DEĞERLENDİRMELER

Borcun Yenilenmemesi ve Bağlayıcılık: Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi (2023/122 E., 2024/407 K., 07.06.2024), konkordatonun borcu yenilemediğini ancak "ödeme şekil ve şartlarında önemli değişiklikler meydana getirmektedir" tespitini yapmıştır. Mahkeme ayrıca, "Bağlayıcı hale gelen konkordatonun, konkordato talebinden önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburi olmasına ancak, 2004 sayılı İİK'nun 206/1. maddesinde yazılı imtiyazlı alacaklılar ile rehinli alacaklıların rehnin kıymetini karşılayan miktardaki alacakları ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki amme alacaklarının bundan istisna OLMASINA" karar vererek bağlayıcılığın sınırlarını çizmiştir.

Kurumun Finansman veya Zaman Kazanma Aracı Olarak Kötüye Kullanılamaması:

– Yargıtay 6. Hukuk Dairesi (2023/1668 E., 2023/2312 K., 12.06.2023) kararında, "Konkordato ucuz kredi temini yolu olarak kullanılmamalıdır." ilkesi ortaya konmuştur. Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (2023/835 E., 2024/42 K., 16.01.2024) de benzer şekilde "konkordato ucuz ve kısa yollu bir kredi imkanı olarak kullanılmamalı, alacaklıların zararına işletilmemelidir." uyarısında bulunmuştur.

– Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi (2025/210 E., 2025/524 K., 18.07.2025), "konkordato talebi, sadece zaman kazanmaya yönelik bir talep olmayıp sürekli ve kalıcı bir iyileşme olasılığını konkordato projesi yardımıyla inanılır kılmalıdır." değerlendirmesini yapmıştır.

– Yargıtay 6. Hukuk Dairesi (2022/5058 E., 2023/520 K., 09.02.2023), Bölge Adliye Mahkemesinin şirketin konkordatoyu "finansal bir enstrüman olarak kullanmak istediği izleminin oluştuğu" gerekçesiyle verdiği ret kararını onamıştır.

– Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi (2024/959 E., 2024/1349 K., 19.09.2024), borca batık olmayan ve kâr eden şirketin uzun vadeli faizsiz ödeme teklifini bozmuş ve "Borca batık olmayan ödeme gücü olan şirketin faizsiz ödeme yani tenzilat konkordatosu talebini kabul etmek İİK’nın 305/1-b maddesinde ifade edilen teklifin borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartına aykırılık teşkil eder." sonucuna varmıştır.

Feragat: Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (2024/444 E., 2024/855 K., 17.07.2024), feragati "davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olup karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatına bağlı olmayan, kayıtsız ve şartsız hüküm kesinleşinceye kadar her

bir taraf işlemi" olarak nitelemiştir.

Projenin Başarısızlığı ve İflas: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi (2025/437 E., 2025/424 K., 14.03.2025), İİK m. 292 kapsamında ret kararı verilirken "iflas kararı verilebilmesi için şirketin borca batıklık şartının aranmasına gerek yoktur" değerlendirmesinde bulunmuştur. Şirket borca batık değilse yalnızca talep reddedilir ve tedbirler kaldırılır (İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi-2025/792-2026/14).

7. İNCELENEN EMSAL YARGI KARARLARI ÖZETİ

kayyum atanmıştır.